Van Schagen architekten is van mening dat de ontwikkeling van buurten erbij gebaat is als de geschiedenis afleesbaar is. De kwaliteit van de stad wordt voor een belangrijk deel bepaald door de mate van gelaagdheid in functie, ouderdom en verschijningsvorm. Nieuwe stedelijke gebieden hebben nog niet de gelegenheid gehad een gelaagdheid te ontwikkelen. Sloop en nieuwbouw van grote aaneengesloten gebieden maakt dat we weer opnieuw moeten beginnen. Behoud van gebouwen of van stedenbouwkundige structuren draagt bij aan de gelaagdheid en de historische leesbaarheid van stadsdelen.

Van Schagen architekten onderscheidt de pareltjes die hoe dan ook bewaard zouden moeten blijven van de minder opvallende, maar toch bijzondere gebouwen. In het eerste geval is het veelal een zoektocht naar de juiste functie (in het geval van woningbouw: de juiste programmering) die de tand des tijds kan doorstaan. Soms kan een portiekflat als betaalbare koopwoning heel goed weer tenminste 50 jaar mee (Vissenkommen), soms zijn ingrijpender maatregelen nodig om ook in de toekomst voor een brede doelgroep aantrekkelijk te blijven (Verfdoos, Dudokhaken). Voor de mindere hoogstandjes onder het erfgoed kan een respectvolle benadering in renovatie tot verrassende resultaten leiden die in nieuwbouw moeilijk te realiseren zijn (Zuiderdiep, Jan van Galenstraat). Soms kan een mix van behoud, transformatie en sloop en nieuwbouw een goede oplossing zijn voor het complexe vraagstuk van noodzakelijke programmatische vernieuwing en behoud van het cultureel erfgoed (Van Eesterenmuseum).

Van Schagen architekten ontwikkelt momenteel samen met de Technische Universiteit Delft (cultuurgeschiedenis) en de Erasmus Universiteit Rotterdam (proces van vernieuwing) een handboek voor een respectvolle omgang met het cultureel erfgoed uit de jaren ’50 en begin ’60.